Viop

Viop A A

VİOP’ta seans saatleri nedir?

  • 09:30 – 18:15 Viop Seans Saati
  • 18:55 Uzlaşma Fiyatlarının İlanı
  • 19:00 Viop Günsonu
  • 09:00 – 15:15 Viop Teminat Yatırma Çekme
  • 12:00 Viop Teminat Tamamlama Çağrısı Son Saati
     

VİOP’ta pozisyonları kapatmadan nakit para çekilebilir mi?
Hesapta bulunan pozisyonlar dolayısıyla bulundurulması gereken teminat tutarının üzerindeki nakit tutarlar çekilebilir teminat olarak adlandırılır ve pozisyon kapatmadan da çekilebilir. Eğer pozisyon zararda ise zarar tutarı kadar çekilebilir teminat tutarından düşülür,  gün içi oluşan karlar ise ertesi gün çekilebilir.


VİOP’ta ters işlemle pozisyon kapatmak ne demektir?
VİOP'ta yatırımcı vade sonunu beklemeden uzun (alış) pozisyonunu satış; kısa (satış) pozisyonunu ise alış yaparak kapatabilir.


VİOP’ta uzun ve kısa pozisyon ne anlama geliyor? 
VİOP'ta uzun (long) pozisyon alış işlemlerini; kısa (short) pozisyon ise satış işlemlerini ifade etmektedir


Vade tarihinde uzlaşma nasıldır?
Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde vade tarihinde uzlaşma fiziki teslimat veya nakdi uzlaşı şeklinde gerçekleştirilir. Fiziki teslimatta üzerinde anlaşılan dayanak varlık el değiştirir. Nakdi uzlaşmada ise sözleşme fiyatı ile vade tarihindeki uzlaşma fiyatı arasındaki fark kadar tutar taraflar arasında el değiştirir.


Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call) nasıl oluşur?
Takas teminat tutarının başlangıç teminatı tutarının altına inmesi durumunda Takasbank tarafından teminat tamamlama çağrısı yapılır. Teminat tamamlama yükümlülüğünü ertesi gün saat 12:00'a kadar ek teminat yatırılarak veya pozisyon azaltılarak yerine getirilmediği takdirde otomatik pozisyon kapatma sistemi devreye girer gerektiği kadar pozisyon piyasa fiyatından kapatılarak teminat tamamlama yükümlülüğü yerine getirilir.

Gün sonu uzlaşma fiyatı nedir?
Borsa'da gün sonunda açık pozisyonların değerlemesinde esas alınan fiyattır.


VİOP’ta hangi kıymetler teminat olarak kabul edilmektedir?
Ziraat Yatırım aracılığıyla yapılan işlemlerde teminat olarak TL, Dolar, Euro, DİBS, Pay Senedi ve Yatırım Fonu Katılma Belgesi kabul edilmektedir.


VİOP’ta bulunması gereken teminat (başlangıç teminatı) nedir?
Bulunması Gereken Teminat: Hesaptaki son açık pozisyon ve son SPAN parametre dosyası verilerine göre hesaplanan tutardır.


VİOP’ta kullanılan teminatlandırma yöntemi nedir?

  • VİOP'ta portföy bazında teminatlandırma yöntemi kullanılır. Portföy bazında teminat hesaplamasına esas teşkil edecek parametreler Takasbank tarafından belirlenir. 
  • Takasbank, portföy bazında teminatlandırma işlemlerinde Standard Portfolio Analysis of Risk (SPAN) algoritmasını kullanır.
  • SPAN, portföy riski bazında, takas kurumu ve müşteri detayında gerekli teminatı hesaplayan bir sistemdir. SPAN algoritmasında, değişik fiyat ve volatilite değişim seviyelerine dayalı olarak oluşturulan senaryolar arasından maksimum risk göz önünde bulundurularak, teminat tutarı portföy bazında hesaplanmaktadır.

VİOP’ta işlem yapmanın avantajları nedir?

  • Kaldıraç unsuru: Vadeli işlem piyasalarında pozisyon almak için o pozisyon değerinin düşük bir oranında başlangıç teminatının yatırılması yeterlidir. Vadeli piyasalarda yatırımcılar gerek fiyat artışlarından gerekse fiyat düşüşlerinden kaldıraçlı olarak getiri elde etme imkanına sahiptirler. Ancak kaldıraç etkisi yatırımcı için spot piyasaya göre çok daha hızlı ve büyük miktarda zarar etme riskini de içinde barındırır. 
  • Fiyat düşüşlerinden de faydalanma olanağı: Vadeli piyasalar açığa satış imkanı verir. Bu sayede yatırımcılar kısa pozisyon alarak fiyat düşüşlerinden de faydalanabilir.
  • Vergi avantajı: Hisse senedi veya hisse senedi endekslerine dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen kazançlar %0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
  • Portföy çeşitlendirmesi: Vadeli piyasalar portföy çeşitlendirmesi ve dolayısıyla riskin yayılması açısından değişik seçenekler sunar.
  • Karşı taraf riski: VİOP'ta işlemler takas kurumunun (Takasbank) garantisi altındadır.
  • Teminatların nemalandırılması: Takasbank'ta teminat hesaplarında tutulan Türk Lirası cinsinden işlem teminatları Takasbank Fon Yönetimi tarafından mümkün olan en iyi şartlarda nemalandırılır

Kimler vadeli piyasalarda işlem yapar?

  • Riskten korunmak isteyen yatırımcılar:  Döviz, kıymetli maden, mal veya pay gibi sermaye piyasası araçlarında spotda portföyü olan veya ilerde borcu veya alacağı oluşacak olan yatırımcıların gelecekte oluşabilecek ve beklenmedik fiyat değişimlerinden korunmak isteyen yatırımcılar vadeli piyasalarda spot piyasadaki veya gelecekte oluşacak pozisyonlarının tersi yönünde pozisyon alarak kendilerini gelecekteki fiyat değişimlerinden koruyabilirler(Hedging).
  • Fiyat hareketlerinin getirdiği fırsatlardan yararlanmak isteyen yatırımcılar: İleriye yönelik fiyat beklentileri çerçevesinde kar elde etmek isteyen yatırımcılar, vadeli piyasalarda kaldıraç etkisini de kullanarak  beklentileri yönünde pozisyon alarak kazanç fırsatları elde edebilirler. Kaldıraç etkisi, aynı zamanda yatırımcılar için risk de oluşturabilmektedir.
  • Arbitrajcılar: Arbitrajcılar, iki veya daha fazla piyasada, üründe ve/veya vadede eş zamanlı yapılan alım satım işlemleri ile risksiz kar elde etmeyi hedeflerler.